Karrajua - irakasleak - Comments

Aupa Benito. Horrelako gaia

jolaus — Tue, 23 Feb 2010 08:29:10 +0100

Aupa Benito.

Horrelako gaia planteatuta ezin geratuko naiz iruzkintxo bat idatzi gabe, ezta? ;)

Ez dut irakurri Idoiaren artikulua (ea ikastolan topatzen dudan) baina ipini dituzun aipuen arabera, uste dut badakidala zertaz doan kontua. Badirudi Idoiak kudeaketa mailan gauza asko ikusten dituela aldatu beharrekoak gauzak beste modu batera funtziona dezaten. Nik uste dut antolakuntza mailan gaizki egiten ditugun gauza askok badutela eragina erreta sentitze horretan. Denbora alferrik galtzearen sentsazioa, eraginkortasun falta, erabakiak eta ardurak norberak bere gain hartu ez baina ingurukoek egindakoa krtikatzea... Duela denboratxo bat nik ere pentsatzen nuen hori guztia kudeaketa mailan aldaketak bultzatuz lor zitezkeela.

Baina azkenaldi honetan kezkatuago nabil azkenaurreko paragrafoan diozunarekin. Aldaketak etorriko dira soilik behar horiek lurrera ekarri eta zuk perzibitzen duzun hori besteentzat ulerkorra bihurtzen bada, bestela akabo. Batzuk laino guztien gainetik bagabiltza, beste batzuk sasi guztien azpitik dabiltzanean, nekez etorriko dira idoiak botatzen dituen horiek.

Genis Rocari behin entzun nion Donostian "gestión del cambio"-ri buruz hitz egiten. Berak ez zituen kudeaketa mailako errezeta magikorik eman, berak, bestelako gauzak aipatu zituen, emozioetaz, sentimenduetaz, harremanetaz hitz egin zuen. Erraz esaten da baina zeinen konplikatua den; niri behintzat oso zaila egiten zait.

Zer utzi?

Plisti-plasta — Tue, 02 Feb 2010 20:11:59 +0100

Zer utziko diegu?

Paperak

ala

Pertsonen arteko hartu-emana, ziklikoa eta jarraia; ezagutza, edukiak, esanahia, trebezia, konfidantza eta taldetasuna apurka-apurka berekin hazten dituena*?

Zer utziko diegu?

Materialak

ala

dinamikak?

*Interakzioaren definizioa, Benitok eskainia.

Txitak eta arrautzak

Plisti-plasta — Tue, 02 Feb 2010 20:03:22 +0100

Zer izan zen lehenago txita ala arrautza? Komunitateak sortzen du interakzioa edo interakzioak komunitatea? Egia al da beti uztartu beharra dagoela komunitatea eta interakzioa?

Ez dira galdera hutsalak, ez pentsa. Nik neuk interakzioan jarriko nuke azpimarra eta ez hainbeste komunitatean. Interakzioaren kantitatean eta kalitatean, alegia. Sen hutsez jokatuta, iruditzen zait badirela hiru interakzio maila desberdin, hiru interakzio kalitate desberdin. Batak bestera eramaten du, beti ere behar besteko kantitatea eta iraupena egonez gero. Ikus ditzagun banan-banan.

Oinarrizko interakzioa : pertsona eta testuen artekoa (testua zentzu zabalenean ulertuta). Pertsonak jaso besterik ez du egiten. Lurkerra da. Inplikazio ahula du sarean. Norabide bakarrekoa. Igorleak ez du ordainik jasotzen.

Elkarreragina: pertsonen artekoa da. Pertsonek elkarren ezagutzan eragiten dute. Eragina norabide anitzekoa da. Igorleak ordaina jasotzen du eta partaideak sarearen adabegiak dira.
Elkarrekintza: hau ere pertsonen artekoa da. Elkarren ezagutzan ez ezik, medioan eragiten dute, sarean zein saretik kanpo. Indar desorekatzailearen funtzioa betetzen dute.

Nire ustetan sarea ehundu dadin,ezinbestekoa da bigarren mailara, elkarreraginarenera, igotzea, baina horretarako garrantzia dauka kantitateak ere: adabegi kopuruak eta fluxuaren emariak alegia. Komunitatea osatzeko, berriz, hirugarren kategoriara igo beharko genuke.

Euskara irakasleak 'komunitatea' aztertuz gero, esango nuke oraingoz lehen mailan dagoela, gehienbat 1.0. jokabidea duela hain zuzen. Eta bigarren mailara igotzeko ahalegina egiteko adabegiak falta direla, fluxu fokusak. Zergatik, ordea?

Hamaika arrazoirengatik: medioa bera, kultura, formazioa, sektorearen egituraketa ahula… baina bada nire ustetan zeharka bada ere, behin baino gehiagotan aipatu duzuen arrazoi bat, hau da, lanarena eta aisialdiarena. Sinple-sinple esanda: lana derrigorra da eta aisia, berriz, askea (langileon lorpenik garrantzitsuenetakoa) . Sare batean bizi jokatu nahi duen kideak aisialditik jan behar du, lanari aisialdia inbaditzen utzi. Nori eska dakioke halakorik?

Nire ustetan zaletasunei buruzko sareak, identitate sortzaileak, entretenimenduari eta gozamenari lotutakoak… aisialditik jan dezakete denbora, barau osatu eta bertan elikatu. Sare profesionalak, ostera,indartuko badira, esparru profesionalean indartu beharko dira, esparru horretarako baliabide praktiko bilakatuz (Lekutan gaude gu une horretatik oraindik!).

Bitartean, pazientzia, adiskideak. Bide alboko arboletako markei jarraitu (baina ez beti).

Eskerrik asko ekarpenagatik

Benito — Tue, 26 Jan 2010 00:26:12 +0100

Eskerrik asko ekarpenagatik, Inaxio (eta beste guztiok ere bai). Bistan dago hizkuntzaren asunto hauetan karga emozionalak badirela, zoritxarrez aitortzen dena baino gehiago, eta -esango nuke- uste den baino eragin handiago dute. Pertsonen garrantziaz eta pertsonari begira jarri beharraz aritu zen lehengoan zure kide bat Durangon, eta beharbada, bada sasoia lantzearekin batera horretaz ere jarduteko. Ez gara errobotak azken batean.

Zaindarion penak eta zama arintzeko asmoz

I. Usarralde — Fri, 22 Jan 2010 16:30:39 +0100

Sustatu-n eta Karrajua-n irakurritakoek pentsatzen jarri naute eta gogoeta horretan sortu zaizkidanak aipatu nahi ditut mezu honetan. Gai honek erabateko lotura du neure buruari momentu horietan zer mezu transmititzen dizkiodan gaiarekin. Beste era batera esanda, nire buruarekin ditudan auto-elkarrizketek norantz naramate? Eztabaida honek elkarte gastronomikoetan egiten diren lagun arteko otorduen gaia ekarri dit gogora kolpe batez. Alegia, koadriletan badaude batzuk beti lan egitea egokitzen zaienak eta beste batzuk azken momentuan iritsi, eseri eta jan besterik egiten ez dutenak. Neu gehiago ibili naiz laguntzen dutenen artean, bigarrengoetan baino. Eta hor, lehen taldekoen artean, badira batzuk oso ondo eramaten ez dutenak kontu hau. Ardura eta zama guztia euren gain ikusten dute, haserreak eta ika-mikak pizten ditu gaiak...

Nire ustez, bi kasuetan geure buruari zer esaten diogun horretan dago gakoa. Elkarteko egoeran nik horrela pentsatzen badut: "Beti neu nabil lanean", "edo ni mugitzen naiz edo koadrilakoak ez ginatekeen sekula elkartuko", "dena nik egin behar dut, besteak lasai eserita dauden bitartean"... Egia esan, ez dirudi bide horretatik otordu asko egingo ditugunik eta, gainera, neure buruari kalte egiten ari naiz, lagun artean amorratuta ibiliko naizelako. Aldiz, nire auto-elkarrizketa beste bide honetatik eramaten badut hobeto joan lekidake: "beti guri egokitzen zaigu lan egitea baina, horrela, gutxienez lagunak elkartu egiten gara", "gainera, niri sukaldean aritzea gustatu egiten zait eta ez dut lan modura hartzen, ondo pasatzeko zaletasun modura baizik", "gero hori bai, dena guk egin ordez, lanak banatu egingo ditugu eta horretan laguntza eskatuko diegu eserita altxa gabe egon direnei"... Nik uste dut hemendik joanda gusturago biziko garela.

Hasteko, hizkuntzaren kontuan geure errealitatea ez dugu ahaztu behar: hizkuntzen arteko desoreka ikaragarrian bizi gara euskaldunok. Eta horrek gure inguruan hainbat portaera finkatzea ekarri du: bere hizkuntzari uko eginda bizi diren euskal hiztunak; eroso daudenak (ohitu ditugunak) erdal hiztun elebakarrak dira eta erosotasun hori apur bat haustea ekarriko digun pausu txikiena ere ez digute hain erraz onartuko; hizkuntzaren txipa euskal hiztunok eduki beharko dugu denbora guztian, geu garelako desoreka hori orekatu nahian gabiltzanak...
Horiek horrela, antzeko gauza bat gertatzen dela iruditzen zait elkarteetan eta hizkuntza kontuetan. Ni mugitzen naizen inguruan, batzuek aipatu duzuen bost-hamar metro buelta horretan, nire presentziak euskal hiztunak euskaraz aritzea eragiten badu, geure buruari eman beharreko mezuetan bi bide daude hor ere. Bata, eztabaida honetan asko atera den, "ni hauentzat komisario-polizia-zaindari linguistikoa naiz", "hau fundamentua, ni joaten naizenean berehala pasatuko dira erdarara berriz"... Hemendik nora goaz? Ba, beti haserre ibiliko gara. Nekea, zama, etsipena, amorrua... gailenduko zaizkigu. Eta gainera, horrela sentituko gara gauza bera sentitzen dugun aldiro. Beraz, kondenatuta egon gaitezke sentimendu horiekin bizitzera. Baina, bestalde, nire barruko sentimendu horiek beste modu batera bideratuz gero hobeto bizi naiteke. Bakoitzak bere buruarekin egin beharreko auto-elkarrizketa horietan garrantzitsua da zer esaten diogun geure buruari. Eta hori da hain zuzen ere TELP tailerretan lantzen duguna. Geure buruari eman beharreko mezu horiek positibizatzen. "Eskerrak ni etortzen naizen tarteka zuengana, zuen hizkuntzari eutsi diezaiozuen laguntzen ari naiz, urte amaieran opariren bat eman beharko didazue", "ez dut zertan sentimendu txarrik indartu beharrik edonora sartu eta erdaraz jo eta su ari zirenak bat-batean euskaraz hasten direlako; nire portaera finkatua dut niri dagokidanean, nik euskaraz egingo diedala lehenengo hitza nonahi eta nornahiri", "dena ez dago nire esku, nik ahal dudan arte nire pentsaerarekin koherente izaten saiatuko naiz"...

Gainera bi kasuetan, elkarteko afarian eta gaztelaniaz ari direnen euskal hiztunen artean, sortuko dira une egokiak gertaera horiek guztiak behar den moduan aurpegira esateko. Eta aukera horiek baliatzen saiatu behar dugula uste dut oso baikorrak ez diren baina barnean bor-bor dabiltzan sentimendu horiei irtenbidea emateko. Baina, momentuan ez daukagu zertan geure burua lehenaz gainera gehiago zamatzen ibili beharrik. Saia gaitezen normal antzera bizitzen. Ez gara super-heroiak. Hori Xabinaitorri utziko diogu. Azken batean, norberaren esku dago erre-erre eginda bizitzearen edota ahalik eta ondoen bizitzearen artean aukeratzea.

Inazio Usarralde
TELP tailerren dinamizatzailea
www.emun.com

Azken hariari tiraka

txerra — Thu, 21 Jan 2010 13:18:42 +0100

Ba bai, "gutar" direnen jarrerek eta ohiturek niri behintzat askoz gehiago erretzen naute, beste aldean daudeneneak baino. Zergatik? Ba, izango da beste aldean daudenak gurera erakartzeko inposible ikusten dudalako, edo izango da nire aitak askotan esaten duen modura, kalea garbitzen hasi aurretik, hobe norberaren etxea garbitzen hastea.

Gehiengo euskalduna duten

anjel — Thu, 21 Jan 2010 13:18:23 +0100

Gehiengo euskalduna duten herrietako “gutar”rengatik ari nintzen ni. Bilboko eta Bilbokoa bezalako egoerak ez ditut ezagutzen.

Kontua da nire adinkideak direla nik nire iruzkinean aipatzen nituen gaztelerara lerratzen diren horietako asko eta asko. Nire belaunaldikoak dira, eta, orain gutxi arte, erabilera nagusi naturala euskarazkoa zutenak. Giro euskaldunekoak; “euskaldun peto” deitzen ditugun horietakoak. Pixkana-pixkana, ordea, lerratzen joan dira gaztelaniaren erabilerara. Etsi dutelako, interesa galdu dutelako edo erosoagoa zaielako? Arrazoia, ez dakit. Seguru asko, denetik egongo da zertxobait.

Aldi berean, eta nik ikusitakoaren arabera, horrelako asko emakumezkoak dira. Zer ikusirik badu garai batean herri euskaldunetan neska askok erakusten zuen euskararen abandonuarekin? Gaztelaniaren prestigio-faktoreak halako eragina du oraindik? Neure buruari egiten dizkiodan galderak dira. Beharbada egongo da loturarik ni umea nintzeneko egoera hartako nesken eta gaurko emakumeen arteko zergatietan, baina gaur ni seinalatzen ari naizen fenomeno horretan emakumeak baldin badira ere gehienak euskara baztertzeko orduan, kontu bat ikusten ari naiz ni umea nintzenean gertatzen ez zena: gizonezkoak ere asko direla bide bera hartzen ari direnak.

Soziolinguistikaz apenas dakidan maiuskularik ere, baina nik deskribatzen dudanak nire paranoia batek baino sinesgarritasun gehixeago baldin badu, uste dut garrantzi handia lukeela fenomenoaren hausnarketak, baita lan-hipotesia moduan hartuko bagenu ere.

Ene ustez, arrazoi askorengatik da garrantzi betekoa fenomeno horri begiratzea. Batzuk seinalatuko ditut:

—Fenomenoa bera zehatz ezagutzeagatik.
—Fenomenoak beste giza mailetan izan lezakeen eraginagatik (gehienak guraso direnez, horrek izan lezakeen eraginagatik).
—Euskaratik gaztelaniarako txangoa nola egiten duten deskribatzeak ere abantaila handiak ekarriko lizkiguke. Adibidez, euskarazko jardunean gero eta gaztelaniazko esapide adierazkor gehiago txertatzea pauso bat da aipatzen ari naizen bidean? Hala bada, txertaketa hori nola egiten den, nola tratatu beharko litzatekeen… begiratzen hasi beharko genuke.
—Nik deskribatu-edo dudana lagun arteko jarduna baino ez da. Gauza bera gertatzen ari da familietan ere?

Hauek guztiok ez ahal dira nire paranoiak izango…

Bai eta ez

Benito — Thu, 21 Jan 2010 12:10:56 +0100

Interesgarriak testigantzak eta iritziak. Bide batez, Sustatun aipatu dute hari hau eta han ere jaso dira esperientzia interesgarriak.

Jozulinek bota duen galderari bai eta ez batekin erantzungo nioke. Batzuetan bai, halako neke emozioanala sumatzen duzu, gehien bat ohartzen zarenean zuk aukeratu ez duzun paper bat zeureganatu duzula, eta harremanetan eta komunikazio natural batean eragina duela. Eta, jakina, inguruan halako kontraesanak nabaritzen dituzunean. Baina, aldi berean, nik paper horrekin poza ere hartu izan dut. Azalduko dut.

Bistan da ingurukoengan kontraesanak azaleratzeko abilidadea eduki dezakegula, eta horrek gure presentzian deserosotasuna ekar diezaieke. Baina horrek esan nahi duena da pertsona horiek ez daudela konforme egoera horrekin, eta seguruenik haietako asko erosoago egongo lirateke gauzak bestelakoak balira, hau da, gure presentzia barik ere euskaraz normal jardungo balute. Eta, azken batean, kasu gehienetan oztopoa ez da gaitasun falta (mintzapraktikan diharduten ikasleak dira horren froga), ez borondate falta (euren printzipioetan normalizazioa egoten da, euskaltzaletasun puntu bat dute), hizkuntz-ohiturak baino. Eta bai, badakigu hizkuntz-ohiturak aurreko biak baino oztopo gogorragoa izaten direla, baina azken batean gure presentziak ohitura aldaketa txikia badakar, eta guk horri naturaltasun apur batekin erantzuten badiogu eta une horretan jende hori ezeroso sentitzea eta gustura jardutea lortzen badugu, ba, bistan dago geu ez ezik, seguruenik eurak ere erosoago egongo direla euren buruarekin, une batez baino ez bada ere, eta uste dut horrek apurka-apurka hizkuntz-ohituretan aldaketa txikiak ekar ditzakeela, nahiz eta komisarioa aurrean egon ez. Eta nik halako batzuk nabaritu ditut inguruan, gutxi, baina zerbait izan da.

Hori bai, eta uste dut iritzi-truke honetan hori geratu dela garbi, honek guztiak gugan ere karga sortzen duela: higadura emozionala, atsekabeak, haserreak, dezepzioak..., alegia "superbotere" horiek ez gaituzte emozionalki blindatzen. Txerrak eta Beak esan duten modura, hobeto eramaten dute batzuek beste batzuek baino, umoreaz hartzen dugu batzuetan, alderdi positiboa ikusten saiatzen gara bestetzuetan, baina euskaltzale-euskaldun aktibo-profesionala ez da errobota, ez horixe.

Eta, amaitzeko, esan direnetatik susmo moduko bat etorri zait, eta galdera egin nahi nuke. Inguru hurbilean ditugun "gutar" horien jarrerek noraino nekatzen, abailtzen eta erretzen gaituzte gehiago "beste aldean" daudenenek baino?

Superbotereak

Jozulin — Thu, 21 Jan 2010 08:35:27 +0100

"Abaildura ilun" hori dela eta, nago euskararen superzaindari dexente dabilela bere superbotereekin aski nekatua eta daraman indar eremuaren eraginaz aspertuta. Eta, askotan, nahiago luke ingurukoek nahi duten hizkuntzan ari daitezen eta ez berak bere presentzia hutsarekin "behartzen" duen horretan. Ez duzue inoiz akidura hori sentitu?

Euskara kontuetan ez dago

anjel — Wed, 20 Jan 2010 19:20:18 +0100

Euskara kontuetan ez dago —nire ustez— "Kontzientzia txarraren akuilari ibiltaria" izatea bezalako trantze deserosoagorik. Banoa Zarauzko kalean, malekoian, Getariko ibilbidean aurrera, eta ibilian-ibilian, bizpahiru emakume edo gizonezko ikusi ditut nire aurrean. Edo bikote bat. Zarauztar petoak dira denak, euskaldunak dira denak, zure usteen —edo aurrejuzkuen arabera— botoa ere euskaltzalea (?) ematen dutenak dira, gogotsu ikusi dituzu hainbat ekitaldi euskaltzaletan, egingo zenuke oso errotua dutela euskararen aldeko diskurtsoa, erraietaraino daukatela sartuta euskarari egin zaizkion jukutrien kontrako kalamatika…

Gaztelaniaz ari dira, ordea.

Haien parera iristean, ezagutu egin zaituzte, eta euskaraz hasi dira.

Haien ondora iritsirik, irribarretsu —eta euskaraz, jakina— agurtzen zaituzte:

—Eguraldi ederra, e?

—Ederra benetan, bai.

Eta eguraldiaren ederrak kontzientzi txarraren akuilu izatearen abaildura iluna areagotzen dizu.

Jozulinek azaldu du, inork

Martin — Wed, 20 Jan 2010 16:11:01 +0100

Jozulinek azaldu du, inork baino hobeto. Nire indar-eremua ez da bost-hamar metroraino iristen, baina distantzia motzetan ez daukat parerik :-).
Guk pasatzen dugun tentsioa baina interesgarriagoa da pasarazten duguna, "basko" askori koloreak ateratzen baitizkiegu. Eta komisario bat egon beharrean, bi edo hiru bageunde batera, hor bai eragingo genukeela...

Pelikula hau ezaguna egiten zait

Benito — Wed, 20 Jan 2010 01:03:39 +0100

Jedien jakinduria guztia batzen duen Yoda, Indarra berekin duen Skywalker, Han Solo soil eta bakarra munduaren aurrean... eta hau guztia konpontzeko ideia sagatik bertatik datorkigu: Klonatu gaitezen!

Indarrak lagun zaitzala!

Jozulin — Tue, 19 Jan 2010 23:49:16 +0100

Nik sarritan nabaritzen dut indar eremu bat, neure inguruan bost-hamar metrora zabaltzen dena. Indar eremuan sartzen diren ezagun -ezagutzen nauten- guztiak euskaraz hasten dira. Eta joaten naizenean eremuak ez die jada eragiten. Honela sentitzen dut nik behintzat. ;-)

sheriffak!

arrikitaun — Tue, 19 Jan 2010 15:28:56 +0100

niri egoera horiek beti gauza bera ekartzen didate gogora.

Arrikitaun, Fart Westen indioarena egiten.

komisario, itzultzaile, euskaltzain, ...

bea — Tue, 19 Jan 2010 10:29:27 +0100

Euskararen komisario izatearena, azkenean, ohituta ez duzu sobera gaizki bizi. Bo, dependitzen du nor/ nolakoa zaren.
Bainan askotan gertatzen da ere alderantzizkoa, jendeak ez duela zurekin euskaraz egin nahi, bere iduriko maila apalegia duelako eta zu, definizioz trebea zarenez, lotsa ematen dio eta frnatsesera lerrarazten du dena. Batzuetan argiki ere erranik, ez duela sentitzen euskaraz egitea.

Bainan agian pisuena ez da hori, baizik eta itzultzaile ia automatikotzat denean euskalgintzako langilea, euskararen arau guziak iretsi dituena, edozein idazki di-da batean itzuliko duena. Eta hortaz gain, zure burua bortxatutzat kasik ikusten duzunean mota guzitako eskaera, zalantza gramatikal, ... erantzuteko.
Zuk galdera guzien gakoa bazenu bezala.
Hizkuntzatik hara ere: "nola gertatu zen hori, duela 10 urte atera baitzen proeiktu bat Bai euskarari deitzen zena, nork parte hartu zuen eta gero nola gauzatu zen... Adibidez.

Euskalgintzako langileak, askotan beharko luke izan euskaltzain, itzultzaile, memoria kolektiboaren jabe, xehetasun guziekin eta hori guzia edozein ordutan, eta beti prest euskaraz egiteko mundu osoarekin.

Bainan, bon, egiten duguna eta garena hautatu genuen, ez? gehienek bederen? Eta badakigu zertan ari garen eta zertarako. Beraz pisua izaten bada ere, horrekin bizi beharko dugu, eta oroz gainetik, beti hala ematen ez badu ere, jendeak eskertzen du komisario bat izatea ondoan.