Karrajua - normalizazioa - Comments

Eskerrik asko

Benito — Mon, 16 Jun 2008 16:21:07 +0200

Eskerrik asko, Aitor. Irakurrita eduki dut, eta gauza bat dela bestea dela, orain erte ez dut Sagrarioren hitzaldiaren aipamenik egin. Bego hor aipamena beraz. Ea datozen egunotan zer jorratua ematen digun.

Irakurtzeko esteka

aitor — Mon, 16 Jun 2008 12:56:41 +0200

Aurreko mezuan ahaztu egin zait esteka jartzea Sagrarioren hitzaldi osoa irakurtzeko.

Hementxe duzue.

Berdetik horira

aitor — Sat, 14 Jun 2008 17:28:51 +0200

Bai, txapa-txoa atera zaizu, baina txapa interesgarria. Eta bertan diozunarekin erabat ados nago.
Gogoratzen duzu garai hura non "AEKn hitz egiten ikasten zen" eta "HABEn gramatika"? Garai horiek joan ziren. Gurean ("HABE" deitu horretan, baina benetan Udal Euskaltegietan) garai bat ailegatu zen zeinetan ia beste muturrera pasatu baikinen: ia debekatuta zegoen gramatika azaltzea, gaizki ikusita zegoen. Behin lankide batek ia barkamena eskatu zigun Klaustroan azalpen gramatikal bat egiteko tentazioan erori zelako. Dena ondorioztatu behar zuten ikasleek...
Garai hura ere joan zitzaigun eta orain, zuk aipatzen duzunaren haritik, ia metodo eta material guztietatik atera daiteke probetxu. KOntua erabiltzen jakitea da: zer, zertarako, nola, noiz eta norentzat...

Bukatzeko, ia hasierara itzuliko naiz:

"Aditz koadroa ikasle guztiek eskuratu nahi zuten altxorra zen Irakasle batek aditza lantzek jostailu polit bat asmatu zuen eta Mañueta karrikan txurroak nola, horrelaxe saldu genituen jostailu haiek. Ikasle eta irakasle guztien obsesioa izan zela uste dut. Nor, nori eta nork beti inguruan, euliak behiarenean bezalaxe... Azkenean nor, nori eta nork balkoitik bota behar izan genituen. Laugarren pisuan egonik, irtenbidea ez zen txarra. Denak lasaitu ginen pixka bat."
Hitzak euskaltzain onartu berria dugun Sagrario Alemanenak ditugu, bere sarrera hitzaldian botatakoak. Hitzaldian zehar HEAn gure aurretik desfilatu duten metodo eta liburuen aipua egiten da (behintzat ile urdinak orrazten hasiak garenon aurretik desfilatu dutenak) Irakurri eta gozatu!

Mekanismoak interpretatzea

Benito — Fri, 13 Jun 2008 14:00:00 +0200

Urruxulegiren hitzen interpretazioa baino gehiago, inguruan somatu dudan joera bat etorri zait akordura. Egia da urteetan "gramatikan" gehiegi fokalizatu dela hizkuntzaren irakaskuntza, askotan xedea ezagutza metalinguistikoa bera dela iruditu arteraino. Baina horren kontrako erreakzioa, ikaskuntza "natural" edo "komunikatibo" baten aldarrikapena, askotan aurrekoa ukatzera mugatu dela begitantzen zait batzuetan, haren ekarpenak ahaztuta eta "hitz egin" eta "erabili" planteamendu sinplista baten erorita sarri.

Bestalde, gogoratu nahi izan dut, beste barik, NNN eta halakoak euskararen irakaskuntzaren ingurumarian sortutako gauzak direla, kalte egiteko inolako asmorik gabe, behar bati erantzunez, eta, akatsak akats, baliagarriak izan zaizkiola jende askori (ni neu barne). Egia da, era berean, beste askorentzat oztopo eta etsipena izan direla.

Azken batean ikasteko tresnak izan dira deskribapen metalinguistiko horiek guztiak, batzuen ikas-estiloarekin bat etorri direnak eta lan bat egin dutenak. Akats nagusia akaso izan da pentsatzea guztientzako balio dutela eta horren gainean sistema bat ezarri behar dela. Hainbesteko akatsa izango litzatekeen bezala pentsatzea praktika eta erabilera soilarekin edonork ikasiko duela euskara ondo eta bizkor, gogoeta metalinguistiko barik. Askok bai agian, baina den-denek ez.

Azken batean hizkuntza ikasteko bide asko jorratu direla, eta guztiek euren ekarpena egin dutela, "fuera lehengoa!" bezalako jarrerak barik, ez litzateke zentzuzkoagoa izango, "zer falta zaigu?" galdetzea? Hau da, zerbait berri datorren bakoitzean iraultza egin beharrean oreka aurkitzen eta hobetzen saiatzea. Zeren, azken batean, zigortzailea markatutako bidetik joan ezin dena zigortzen duena da, eta bidea estua bada (era batera nahiz bestera) erraza da irtetetea.

NNN eta enparauak, horrela, ikastean ezinbestekoa den gogoeta metalinguistikoan laguntzeko tresnak izan dira, mnemoteknikoak edo tarteko hizkuntza eraikitzeko "planoak" nahi baduzu. Gure eta ikaslearen eskura daudenak eta une batean erabilgarri izan daitezkeenak. Ez dira ikaskuntzaren azkenengo xedea ez, ikaskuntzaren autobide zabalean pasabide batzuk igarotzen lagundu dezaketen seinaleak baino, ahal bada bidesariaren ordainlekutik kanpo.

Bua! A ze txapa! Eta azkenean ez dakit zure zalantza argitu dudan.

Mnemoteknia eta abar

aitor — Fri, 13 Jun 2008 12:58:44 +0200

Ez dakit, Benito, "hitzez hitz"egi ez ote duzun interpretatu Urruxulegiren artikulua. Ez dakit zenbateraino deitu nahi zion "zapaltzaile" euskal gramatikari, aditzari edo dena delakoari.

Edozein kasutan, eta zuk irekitako gogoeta-bidetik jarraituz, uste dut gaur eguneko irakasle gehienon kasuan ohikoa dela aditz sistemak (aditz sistemak aipatzen ditut bereziki berauek sortzen baitituzte buruhausterik handienak) ikasteko (memorizatzeko) hainbat trikimailu eta teknika (adibidez, baldintza nondik eratortzen den, zer nolako transformazioak egin behar diren; edo ahaleran, zein den ezaugarri-marka, subjuntiboarekin duen parekotasuna e.a.) Memoriari lagungarri zaion edozer ondo etorria da.

Ez dakit hortik zoazen...

gera gaitezen

Aitor — Wed, 04 Jun 2008 15:44:12 +0200

Eskerrik asko, Benito. Mezua bidali ondoren konturatu naiz okertu egin naizela linka egitean.

Normalizazio bidean

Benito — Wed, 04 Jun 2008 14:11:59 +0200

Ba hain zuzen ere, normalizazio bidean gaudelako ikusten dut hau guztia. Normalizazioak euskara ikasi-praktikatu-landu-erabili beharra dakar, eta hori ezin bada norbanakoaren esku soilik utzi, hori guztia errazten duten mekanismoak eta ingurunea behar ditugula begitantzen zait.

Arazoa zuek egin duzun galderan dago: Zelan aplikatu? Ez hainbeste aplikatu behar den ala ez. Zelan erraztu prozesu hauek guztiak? Erantzun batzuk dabiltza airean aspaldi.

Normalizazioak berak aurrera egiten duen neurrian ikas-prozesuak azkartu eta erraztu egiten dira. Inondik ere, Txepetxen ontziei buelta bat. Erabilerak motibazioa dakar, motibazioak ikastea eta erabiltzea... Igual esan beharko genuke erabiltzeak (eta ez ikasleak erabiltzea soilik, inguruak erabiltzeak ere bai) ikastea dakarrela. Ez dut ezer berririk esan dena dela, hala uste dut, murgiltzearen oinarria da hori azken batean.

Interesgarria era berean planteatzen duzuna. Euskara-irakaslearen papera. Cicerone funtzioa aitortzen diozu. Nik, beste buelta bat emango nioke, normalizazio-eragilea da. Hizkuntzaren erabilera normala "erakutsi", sustatu eta haren gainean lan egin beharko luke.

Baina hori ez da azken batean, metodologikoki, ikuspegi komunikatiboak aldarrikatzen duena? Bai seguruenik, baina irakasleak ere laguntzen dion ingurunea beharko luke kasu horretan, ezta?

Gera gaitezen

Benito — Wed, 04 Jun 2008 13:49:43 +0200

Hau da Gera gaitezen-en lotura: http://www.geragaitezen.com.
Oso interesgarria iruditu zait neuri ere, ikasle-praktikari jendeari begira adibidez, ezta?

Zuk planteatzen duzun

Aitor — Wed, 04 Jun 2008 13:13:16 +0200

Zuk planteatzen duzun inguruaren kontu horrek seguru balio duela hizkuntza estandar erabat normalizatu baten kasuan: errealitatea bera, ingurua sartzen da, nahi eta nahi ez. Baina hau erdi-normalizatuta dagoen euskara bezalako hizkuntza gutxitu baten kasura zenbateraino da aplikagarria? Ingurua datorkizu ala zuk zeuk joan behar duzu errealitate horren bila? Baikorragoa izan nahian, euskara irakaslearen rola, honen guztiaren erdian, cicerone edo bide-erakuslearena bezalakoa ikusten dut. Hau da, ikasleari erakustea (eta ez "irakastea" soil-soilik) non aurki ditzakeen ikaskuntza formalaz haraindiko baliabideak: eguneroko komunikabideetan, sarean, etxeko postontzira heltzen den propaganda, kaleko ormetan ageri den publizitatea, iragarkiak, deialdiak...; eguneroko mintzairan barneratu diren euskarazko hitzak ("bidegorria"...)Hau da, kalea ikasgelara ekarri edo ikasgela kaleraino luzatu.

Ez du honekin lotura zuzenik, baina hona ekarri nahi nituzke asteon izan dugun beste bi proiekturen berri: Alde batetik "gera gaitezen" ekimena http://www.karrajua.org/comment/reply/774/869#comment-869 eta

bestetik, "go-zoro" izenekoa http://www.gozoro.org/

Ikaslea ez, ingurua

Benito — Tue, 03 Jun 2008 18:43:41 +0200

Aipatzen duzunari eman nahi izan diot buelta azken batean. Kontua gehiago izan da "inguruak zertan laguntzen du ikasten?" "Ikasleak zer egin ahal du klasetik aparte ikasteko" baino.

Hain zuzen ere ikaslearengan uzten da sarri jarduera antolatutik kanpo ikasteko eta erabiltzeko ahalegina, ardura eta konpromisoa. Eta nik kontrakoa galdetu nahi izan dut: asumitzen badugu ikastea eta erabiltzea eginkizun soziala dela, ingurune sozialak zertan lagundu dezake? eta zer egokitzapen egin ahal dugu bertan orduan ikasi-erabili prozesuak sustatzeko?

Adibide tonto bat, paisaiarekin lotuta. Seguru nago gaur egun EHn gutxi izango direla "kalea" hitzak zer esan nahi duen ez dakitenak. Inguruak "irakatsi" du hori, edo, hobeto esanda, inguruak eragin du hori ikastea. Ikasle tipo zehatza izan barik, aparteko motibazio barik seguruenik, ikasteko mekanismo sinpleak ipini dira martxan. Badakit sinplekeria iruditu dezakeela, baina hortik tiratu egin daitekeela uste dut.

Azken batean, gero eta gehiago egiten da berba ikaskuntza desektrukturatuaz, deshierarkizatuaz, informalaz, serendipiaz eta halakoez. Ez da gauza berria bateko, betik egon da hor ("ikaskuntza naturala edo), eta besteko, irakaskuntza formala ordeztera ez dator ezer, baina uste dut argi dagoela ikaskuntza irakaskuntza-ingurunetik harago doala. Eta helduen euskalduntzea normalizazio prozesuaren partea izanda, euskara ikasteari buruz ikuspegi global hori geureganatzeko ahalegina egin beharko genuke seguraski. Hau da, "Klaseak zelan emango ditugu?" soilik galdetu beharrean, "nola lortuko dugu jendeak euskara ikastea, eta horretarako zenbat baliabide eta non dauzkagu?" planteatzera joko nuke.

Eta Ikasbilena hortik joan da neurri batean. Ikasbil denon eskura dagoen baliabidea da, ikasteko baliabidea, eta, seguruenik azterketak direla eta ez direla asteotan haren erabilera inoizko handiena izan da (neure suposizioa da hala ere, ez dakit seguru hala den, baina euro bat jokatzera ere ausartuko nintzateke).

Zer adieraz dezake honek? Aipatzen duzun ikasle tipo zehatz hori izan barik ere, egon daitezkeela ikaskuntza ahalbidetzen duten baliabide "sozialak". Kaleetako errotulaziotik hasita, ikaskuntzarako berariaz diseinatutako baliabideetaraino, Ikasbil bezala, edo zuen euskaltegiaren hau bezala (bide batez, txalotzeko modukoa, eta orain arte aipatu gabe!).

Kontua, ikuspegi hori geureganatzea batetik, eta identifikatzen eta pentsatzen jartzea bigarrengoz.

Beste bide batzuk ere egon daitezke: "hori ez da gure ardura" edo "hori ez da errentagarria" esatea adibidez. Edo "hori oso zaila da" ere bai, eta azken kasu honetan mahatsa eta azeriarena datorkit gogora.

Ikasle tipo jakin baten bila

aitor — Tue, 03 Jun 2008 17:27:02 +0200

Oso interesgarriak mezu honetan zein ikas-paisaiarenean, planteatzen dituzun gogoetak eta, are interesgarriagoak, galderak.

Gauza asko esan daiteke honen guztiaren inguruan. Nik lehenengo gogoeta bezala zera esango nuke: honek guztiak ikasle-tipo jakin bat eskatzen duela (aktiboa, autonomoa...) benetan ikasteko gogoa, bigarren hizkuntzan barneratzeko erabaki irmoa duena, inguruak eskaintzen dizkion aukera guztiak aprobetxatzeko asmoa duena ... Honelako zenbat ote ditugu gure euskaltegietan? Hauek etorri ala sortu egiten dira? Zenbateko ardura dugu irakasleok? "Gizarteak" gehitzekotan nengoen, baina baloiak eta ardurak kanpora jaurtitzea dela uste dut.

Bukatzeko galdera bat zuretzat, Benito: Zer esan edo iradoki nahi zenuen ikasbilen erabileraren igoerarekin?

Eboluzioa aurrera!

Benito — Sat, 10 May 2008 21:42:10 +0200

Eboluzioari kasu egin behar zaiola diote horiek. Arrazoia edukiko dute igual. Siniestro Totalek aspaldian aldarrikatu zuen:

Aurrera eboluzioa! Kar, kar, kar...

Be water, my friend

Benito — Wed, 07 May 2008 01:02:18 +0200

Malgutasuna, hori da! Be water, my friend.

Bruce Lee-k eman digu pista bat akaso.

Flipatzearena dela eta...

Txelis — Tue, 06 May 2008 22:34:07 +0200

Malguak izan behar diagu, Benito. Malguak.

Lobby-a eta ondo antolatua

leire narbaiza — Tue, 06 May 2008 18:21:01 +0200

Orain oso modan jarri da "hizkuntza autonomikoei" egurra banatzea: Gure umeek ezin dute gaztelaniaz ganoraz ikasi, ez dago aukeratzeko eskubiderik, euskara inposatu egiten zaigu, inork ez du erabiltzen...Horrelako baieztapenak batzuen ahotan dabiltza, eta El Correo españolek indartu egiten ditu.
Eskerrak artikulua luzeegia den! Erdiak bidean aspertuko ziren!
Lobby-arena, baina, uste dut egia dela; edo nahi baduzue kanpaina antolatua. bestela ikusi the Guardian-en zer atera duten http://www.guardian.co.uk/world/2008/may/04/spain
(hemendik atera dut: http://aboutbc.wordpress.com, ez pentsa atzerriko prentsa kuxkuxeatzen ibiltzen naizenik!)
Ez dut uste kointzidentzia hutsa denik!