Karrajua - normalizazioa - Comments

Hizkuntzak elkartzeko

Aitor — Wed, 24 Feb 2010 08:14:34 +0100

Halaxe dio "O lar de Fairiño" izeneko blogeko kudeatzaileak eta dekalogo honen maketazioaren egileak, Monica Muñozek, Karraju honetan berak egindako lanaren berri jasotzerakoan.

Kantak dioen bezala, "Nik zuri, zuk niri, agur eginez elkarri."

Beste buelta bat

Benito — Sun, 21 Feb 2010 19:00:25 +0100

Monicaren lanari segida emateko, hona hemen haren diseinuaren gaineko aldaera bat, aurkezpen bat, Prezirekin eginda.

Hizkuntzen iraunkortasuna bultzatu on Prezi

Hizkuntza etorkinak

Plisti-plasta — Sun, 21 Feb 2010 15:06:20 +0100

Bazen nire herrian oso ezaguna zen txoria. Bitxia zen gero Ambolo izeneko loritoa!

Lorito feo!- esaten genion guk-

Borracho!- erantzuten zigun berak-

Oraintsu hil zen eta oraintsu jakin nuen Ambolok Kaixo! esan nahi duela Ekuatore Gineako fang hizkuntzan. Harritu egin nintzen eta horrek pentsarazi zidan euskara beste hizkuntza batzuetako hiztunentzako ikusezina den moduan, zein ikusezinak diren guretzat inguruan dabiltzan zenbait hizkuntza: hizkuntza etorkinak, etorkinen hizkuntzak.

Kexu izaten gara ingelesak, espainierak edo frantsesak ikusi ere ez gaituelako egiten baina ikusten al ditugu guk inguruko beste hizkuntza horiek? Iruditzen zait beti gaudela besteek urratsa noiz emango zain.

Jar ditzagun handitasuna eta txikitasuna handikeriaren eta txikikeriaren parean eta gogora dezagun esaera zaharra: iturri txikiak handiak beste kentzen du egarria.

Mila esker Aitor, Mónica eta Benito.

Konpetentzia

Benito — Fri, 05 Feb 2010 14:18:09 +0100

Galdera gehiago zure galderetatik:

Simulazioarekin erabiltzeko konpetentzia ala simulatzeko konpetentzia eskuratzen da?
Hizkuntza erabilera sustatzea ez da azken batean gure lanaren azken xedeetako bat?
Akreditazioak gure azken xede hori bete dugun akreditaten digu?

Aker hau elebiduna benetan. Euskarazko eta gaztelaniazko baliokideen adiera guztiak hartu ditu.

Akerraren adarrak

Plisti-plasta — Fri, 05 Feb 2010 08:28:46 +0100

Zure hitz-jokoak txikitako ’akerrak adarrak okerrak ditu’ hura ekarri dit gogora. Azter dezagun:

Gaitasuna ez da erabilerarako lehen urratsa besterik. Behar besteko konpetentzia izateak ez dakar atzetik erabilera, halabeharrez. Baina honek beste galdera batzuk egitera garamatza:

- Zeren bidez eskuratu eta elikatu beharko litzateke konpetentzia: simulazio hutsaren bidez (probalekuan) ala simulazioaren eta mailan mailako erabileraren bidez (probalekuan eta plazan).

- Zeri begira jarri beharko genuke gure iparrorratz didaktikoa: konpetentziaren akreditazioari ala erabilerari begira?

- Nahikoa al da zenbait kasutan konpetentziaren akreditazioa eskatzearekin?

Akerrak adarrak okerrak ditu.

Paisaiaren erretratua

Benito — Fri, 08 Jan 2010 01:05:07 +0100

Bai, paisaiatik erretratura goaz azken batean, eta akaso teleobjektiboa letrak eta detaileak bilatu beharrean aurpegien bila jarri beharko genuke. Besteak beste horretarako izaten dira-eta teleobjektiboak hain zuzen ere, pertsonei erretratuak egiteko, begietan fokoa jarrita.

Paisaiak

Plisti-plasta — Thu, 07 Jan 2010 12:28:21 +0100

Bada paisaia bat begietatik edo argazki kameratik sartzen zaiguna. Denborak eta gizarteak eraikia, apurka-apurka aldatzen dena. Besteak beste, natura, eraikinak, pertsonak eta hizkuntza-paisaia dira bertako osagarri.

Bada beste paisaia bat norberak eraiki dezakeena, norberak aukeratutakoa eta aldakorra neurri batean. Bertan daukate leku, besteak beste: elkarrizketa batek, orduko kanta hark eta zenbait proiektuk. Paisaia pertsonala da. Bertako txoko batean habitatzen du ikas-paisaiak.

Bada, azkenik, beste paisaia bat, norberaren barnekoa. Bertan bizi dira sentimenduak, emozioak eta memoria. Hiru paisaiek etengabeko elkarreraginean osatzen dute gizakiaren mundutxoa; bertako partaide dira hizkuntzak, besteak beste.

"euskaltegi*"

Benito — Tue, 28 Apr 2009 12:49:37 +0200

Aurrekoren baten egin dugun legez, euskaltegi* erroaren agerpenak bilatu ditugu dokumentuan. Hona hemen:

Elebidun gehienak euskaldun zaharrak dira, hau da, etxean ikasi dute euskara. Baina gazteei begiratzen badiegu, egoera oso bestelakoa dela ikusiko ugu. Izan ere, gazte elebidun gehienek etxetik kanpo, eskolan edo euskaltegian, ikasi dute euskara, hortaz euskaldun berriak dira. Horrek eragin zuzena du euskara erabiltzeko aukeran eta erraztasunean. (84. orr)

Hauek izan dira erabilitako informazio-iturriak: [...]
Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea (HABE):
Helduen euskara-ikaskuntza (AEK, IKA, Udal euskaltegiak, Batuz,Elkarlan, Barnetegiak...). (13. orr.)

Elebidunen multzoa, aurreko biekin batera, euskaldun berriek osatzen dute. AEko biztanleen %16,5 dira. Euskaldun berriek erdara jaso dute etxean eta gaur gun, esan bezala, elebidunak dira. Beraz, eskolan edo euskaltegian ikasi dute euskara.

Elebidunek ondo ulertu eta hitz egiten dute euskaraz, baina EAEko biztanleen artean bada multzo handi bat, elebidun hartzaileena alegia, euskaraz ondo ulertu arren, hitz egiteko zailtasun handiak dituena. Multzo horretan partzialki erdaldunduak (%1,9) eta partzialki euskaldun berriak (%15,4) daude. Lehenek euskara izan dute lehen hizkuntza, baina gaur egun ez dira euskaraz ondo moldatzen; bigarrenek, aldiz, erdara jaso dute etxean, eta euskara, euskaldun berriek bezala, eskolan edo euskaltegian ikasten aritu dira edo ikasten ari dira, nahiz eta oraindik menperatzen ez duten. (68. orr.)

Metrolanketa

Benito — Sat, 14 Feb 2009 20:10:26 +0100

Eta ez da hori hain zuzen ere "landu" aditzaren adiera? "Ulermena landu", "mintzamena landu", "idazmena landu"... Ikasleak berak egingo du lanketaren bat noski, batzuk Santutxura eta beste batzuk Portugaletera (Santurtziraino oraindino ez da ailegatzen, ezta?), asko Deustuan geratuko dira, baten bat galdu eta Plentzian agertuko da, eta beste askok Indautxuraino soilik joateko metroa hartzea ez duela merezi pentsatuko dute.

Irakasleak Gurutzetan jaitsi behar ez duen bitartean.

Santutxura eta Santurtzira

Plisti-plasta — Sat, 14 Feb 2009 16:13:47 +0100

Elipsiak aipatzen hasita, bada aspalditik bereziki kezkatzen nauen bat: input( )output elipsiaz ari natzaizue, hain zuzen. Irakasle asko eta asko inputa eman eta outputaren zain geratzen gara, ondo lasai. Gure lana input aukeratzaile eta output ebaluatzaile izatera mugatuz.

Adibidez:

Entzungaia edo irakurgaia eman(input), galderak luzatu eta erantzunak (output) ebaluatzen ditugunean.
Idazlana agindu eta idazlana zuzentzen dugunean.
Mintzagaia proposatu eta zuzenketak egiten ditugunean.

Nire ustetan/ input ( X ) output \tarte horretan dago irakaslearen lanik zailena, baina baita lanik nabarmenena ere: ikasle bakoitzak nola entzuten edo irakurtzen duen aztertuz eta ulermena hobetzeko estrategiak eskainiz. Ikaslearekin batera idatziz, planifikazio, formulazio eta ebaluazio garaian erabakiak hartzen lagunduz. Mintzamenerako estrategia egokiak irakatsiz...

Batzuk konturatu ere ez dira egiten elipsia hauetaz, batzuk konturatu ere ez dira egiten mezu honetan ageri den Bilboko plaza eliptikoaren azpitik jende ugari dabilela hara eta hona, Santutxura eta Santurtzira.

Gai edo ez gai

Benito — Fri, 13 Feb 2009 02:19:24 +0100

"Gai..." horrekin hasten direnek neuri ere egiten didate grazia batzuetan, "ikasi X hizkuntza hamabost egunean" esaten duten horiek bezala.

Uste dut gehienetan Europako Markoa eta halakoen deskribatzaileen proiekzioa baino ez dela izaten. Baina ikaslea maila batean dagoela esateko erabiltzen diren deskribatzaile horiek unitate didaktiko, ariketa edo ataza-sorta baten helburuetara ekartzea behar den ibilbidea ondo ez zehaztea dela uste dut. Deskirbatzaile horiek helburu bihurtzen dira, eta helburu horiek banan-banan "landu" behar direla pentsatu. Beste elipsi bat azken batean, ezta?

Bestela, hizkuntzaren ikas-prozesuaren elipsiaz ez dut prozesu neuronalen mailaraino iritsi nahi izan. Bakar-bakarrik ikasleei euskara ikasteaz galdetzen zaienean motibazioaz, hasieraz eta gerora lortu dutena eta behin ikasita sentitu edo irabazi dutena izaten direla mintzagai, eta gutxi, anekdotaren bat gora-behera, bitartean gertatu, sentitu eta pentsatu dutena. Erdiko hori elipsian geratu ohi dela alegia.

Er.: elipsiak

ainhoa — Thu, 12 Feb 2009 20:43:20 +0100

Ikasleen buruaren barruan zer gertatzen den jakingo bagenu...

Oraindik erantzun asko falta ditugu eta egun egiten ari diren ikerketa neurolinguistikoak eta halakoak oso lagungarri egingo zaizkigu gutxienez arrazoi batzuk ulertzeko, baina bitartean, ilargiaren alde ezkutu hori izango da. Segur aski "landu" diogunean honelako zerbait esan nahi dugu: "ikasteko aukera eskaini", eskaini eta gero gerokoak.

Okerragoak iruditzen zaizkit honela hasten diren unitate didaktikoak:
- Unitate honen amaieran gai izango zara x, y eta z egiteko

Askotxo, ezta? Horregatik, nahiago "unitate honetan x, y eta z landuko dituzu", alegia, "jarduera batzuk izango dituzu zeinetan elementu horiek agertzen diren modu esplizituan eta irakasleon asmoa da zuk horretaz zerbait ikas dezazun baina beharbada beste zerbaitek erakartzen du zure arreta eta zure ikaskuntzak beste bide bat hartuko du"

TELEBOINA

Antontxu — Thu, 15 Jan 2009 14:35:08 +0100

Txerra, kazetaria ez da ta!,
gainera..haren lana dohainikoa zen, telebilbaon ez dute errerpotaigileek kobratzen eta.

mutil horrek erreportai hori egin zuenean 2. batxilergoan zegoen ta gaur egun kazetaritza ikasten dabil.

erreportai horren ondorioz telebilbaotik kanporatu zuten ta....zuk atarau zure konklusioak.

Trinkotzea eta hedatzea

Karrajua — Fri, 12 Dec 2008 16:13:48 +0100

Ez, Aitor, neuk ere ez dut interpretazio hori egin. Uste dut gainera azken batean gauza bera esan dugula. Euskal komunitateak bere esparrua ondo zehaztu eta trinkotu behar du, baina gero ezin da muga horietan zarratuta geratu. Egin nahi izan dudan zehaztapen bakarra izan da trinkotze edo sendotze hori barik, alferrikakoa dela hedatu nahi izatea, ez baita zer hedaturik egongo azken batean.

Fishmanen interpretazioa interesgarria iruditu zait era berean. Neuk ere ez dakit oso "ortodoxoa" ote den (adituek bidea argituko al digute! edo erreieta egin. ), baina konforme nago puntu batzuetan: ezin gara beste hizkuntz-komunitateen imitazio hutsean edo harekin beti borrokan ibili. Geure esparruak zehaztu eta sendotu egin behar ditugu, geure espazioa, eta espazio hori eraiki egin behar dugu, ez aldarrikatu soilik. Eta esango nuke euskararen espazioaren eraikitze horretan, lotura afektiboak eta identifikazioak baztertu barik, euskararen bidezko komunikazioaren kalitatea eta kantitatea direla eragile nagusiak.

Zehaztasun batzuk

aitor — Fri, 12 Dec 2008 14:43:16 +0100

Ez nuen esan nahi, hala esan badut, euskal komunitatea ezin dela bere barnean trinkotuta bizi", baizik eta trinkotze hutsarekin ez duela bere biziraupena bermatuta, nire ustez baehintzat. Trinkotzea hori gutxieneko baldintza da, baina ez, seguruenik, nahikoa.

Fishman-en harira, oker ez banago, bere RLS delakoa lortze bidean aitortzen du (bere hitzen nolabaiteko interpretazio askea eginda) elebitasun orekatu osoa seguruenik ezinezkoa dela; kontua ez dela norbere hizkuntza sendotzea eta indartzea beste hizkuntzaren aurka joanda; edo justu beste hizkuntza horrek dituen erabilera-esparru berak lortzea, imitazio hutsez. Ahalik eta elebitasun orekaturik posibleena lortu behar delakoan, "diglosiazko elebitasun orokorraz" mintzo da; euskaldunok euskaldunokin euskaraz ahalik eta funtzio gehien burutzea, nahiz eta erdaldunekin erdaraz aritu. Ondorioz, euskarari bere espazio fisiko eta funtzionala onartuko dio erdal munduak; eta euskaldunok, geure normaltasun giroan onartuko dugu erdara ere geure izatea.
Enfin, ez dakit eskua joan zaidan Fishman-en interpretazio honetan. Hala bada, barka diezadala nire atrebentzia.