Karrajua - gizartea - Comments

zergatik ikasi euskara?

nerea — Fri, 03 Oct 2008 17:59:23 +0200

oso galdera interesgarria, eta azken urteotan neure buruari askotan egin diodana. Nik ere euskaltegi baten nabil eskolak ematen eta azken boladako eboluzioa ikusita uste dut gero eta gehiago direla "el puto euskera" diotenak inolako konplexurik gabe. Gero eta gehiago sentitzen dut "gartzelero" papera betetzen ari garela irakasleok. Presio handia dabil bazterretan,lanerako ditxosozko perfilak direla eta. Eta balizko abantaila horiek gaur egungo gizartean ez ditut garbi ikusten: seme-alabekin hitz egiteko?? (adin batetik aurrera oso zaila egiten zaie oro har gurasoei euskara txukun ikastea). Euskal literatura irakurtzeko?? Zeinek irakurtzen du gaur egun, "los pilares de la tierra" ez bada? Kalean hitz egiteko? zertarako, mundu guztiak erderaz badaki? Etorkinek euskara ikasi??? Integratzeko??? Ez al da berba potoloegia?
Enfin, ikusten duzuenez nahiko panorama beltza iragartzen diot honi guztiari. Eta gazteek? egiten dute?
Ez dakit, iruditzen zait euskara ikasteak esfortzu ikaragarria eskatzen duela, eta bizi garen gizarte hedonista honetan ez gaudela oro har horretarako prest.

Malaletxeko galdera...zuzenak

aitor — Fri, 03 Oct 2008 13:33:43 +0200

Arrazoia duzu, Benito. Ezin gara erantzun errazekin konformatu. Horiei guztiei aurre egin behar diegu.

Eta bukatzeko diozuna (erosleak titulua baino ez duela nahi), hori ere egia berdaderoa. Eta gustatu zein ez gustatu, horixe izan behar dugu kontuan. Gu asebetetzea edo ez, nire ustez, bigarren mailako kontua izan behar du... euskaltegian behintzat. Euskaltzale modura gure ardura eta lana haratago eraman nahi badugu, euskaltegian egiten dugunari irakurketa positiboa egitea besterik ez dugu... edo gure euskaltzaletasuna euskaltegiko lau hormetatik haratago eraman.

Horretaz gain, tituluak, agiriak ... eskuratzen laguntzea gure ikasleak euskarara hurbiltzeko beste bide bat izan liteke. Gure euskaltzaletasunaz gain gure gizatasunak eta profesionaltasunak ere agian hurbilaraz litzake, afektiboki, euskarara.

Josuri: Zuk diozuna ere egia da, zoritxarrez. Horretan bi kontuk dute eragina, nire ustez: norbere bizitzan izandako porrotak, frustrazioak edo ezintasunak; bestetik, komunikabiderik irakurrienetan azkenaldian egiten ari den kanpaina. Zenbait egunkaritan irakurri ditut azkenaldian Francoren garaian ere idatziko ez ziren kontuak euskara dela-eta.

Honen inguruan, printzipioz, nire iritzia "al trapo" ez sartzea da, ahal dela, egoerak egoera (goi mailako ikasle interesatuekin, agian, eztabaida modura aprobetxa liteke). Hobe modu positiboan jokatu.

Norbanakoarentzako etekina

Benito — Thu, 02 Oct 2008 20:37:12 +0200

Azkenotan euskalgintzan entzun dugun leloa dela esango nuke, euskara ikasteak eta euskaraz egiteak pertsonari dakarzkion abantaileak azpimarratu behar ditugu eta karga ideologikoa, identitarioa, alarmista kendu euskararen asuntuari.

Euskaltegien kanpainetan ere horren zantzuren bat ikusi dugu aurten: Bilbo Zaharraren "Unibertso berri bat", IKAren "Euskaraz Jantzi - El euskera viste" edo AEKren "La ciencia de enseñar la lengua amistosamente. El efecto afecto" horietan adibidez (mundu berria, pertsonari ekarpena egin, harremana eta adiskidetasuna...). Topagunearen mintza-praktika egitasmoen publizitatean ere "zure euskara", "zure ideiak", "zure zaletasunak"... "zure.." hori azpimarratu dute.

Norbanakoarekin lotutako baloreak nonbait. Asier Etxanizek aipatu duen idazkian hain zuzen ere norberarentzako etekinen zerrenda egin digute:

Seme-alabekin euskaraz komunikatu ahal izateko; edota telebista euskaraz ikusi ahal izateko; aldizkari edo liburu bat euskaraz irakurtzeko. Lanean ari zarela, lankide euskaldunekin hitz egiteko. Ikasten edo lan bila bazabiltza, titulu ofizialak eskura ditzakezu; eta gainera, agiria lortuz gero, horregatik ere dirulaguntza berezia eskura dezakezu. Aisialdian, dendan edo jatetxean euskaraz aritzeko... Tira, abestiak dioen bezala, Ó...badira mila motibo...Ó euskara ikasteko. Ah! Euskal abestiak ulertzeko ere balio du.

Neuri hala ere hauekin guztiekin sentsazio bat geratu zait. Norbanakoarentzako onura horiek guztiak ez dira apur bat anbiguoak? Zehaztu gabeak? Nahiko motibagarriak ote dira? Benetakoak dira?

Noraino zabaltzen da mundu berria euskara ikasita? Zer nolako mundua da hori? Zer jantzi mota ekarriko dit euskarak? Gustukoa izango dut? Afektoa, maitasuna eta laguntasuna ekarriko dit benetan ikasteak? Neure zaletasunak praktikan ipini ahal izango dut? Seme-alabekin lortuko dut komunikazioa? Telebista ikusita edo aldizkari-liburuak irakurrita probetxuzko zerbait aurkituko dut? Lankideekin egingo dut euskaraz? Dendan eta jatetxean euskaraz egingo dut? Euskal abestiak ulertzeko premia daukat?

Malaletxeko galderak direla pentsatu du honez gero batek baino gehiagok, seguru. Kontua da erosleak saldu diotena jasotzea esperoko duela. Hobeto esanda, saldu diotena erosi duelako sentsazioa izatea. Orain, erosleak titulua baino ez badu nahi, errazagoa izango da asebetetzea. Baina horrek ez gaitu gu asebetetzen nonbait.

Zergaitik ikasi euskara?

txerra — Thu, 02 Oct 2008 18:10:19 +0200

Begira zer dioen Asier Etxanizek:

http://www.elgoibarren.net/index.php?option=com_content&task=view&id=1231&Itemid=39

Niri gustatu zaizkit azken biak: traba egitearren, izorratzearren. Euskaldun askotxok (zenbait lekutan) izorratzearren egiten dute euskaraz, nire ustez ....

Nork erosiko du euskara?

Josu — Thu, 02 Oct 2008 16:52:01 +0200

Bai, Iñaki Martinez de Lunak arrazoi du. Eta, jakina, honek guztiak gurean ere badu eragina. Zuzena.
Ni, baina, beste zerbaitek kezkatzen nau. Uste dut euskal gizartea beste alde batetik eta beste modu batera ere aldatzen ari dela. Azken urteotan nabari izan dut aldaketa ikasle (mota) batzuengan: gero eta lotsa eta konplexu gutxiago daukate behartuta ikasten ari direla eta bestela ez luketela ikasiko aitortzeko; el puto euskera eta los putos perfiles hitzetik hortzera erabiltzeko...
Iruditzen zait lur azpiko mugimendu bat bezalako zerbait dagoela euskal gizartearen zatirik erdaldunean eta noizean behin azaleratzen dela mutur ttiki bat. Iruditzen zait halaber mutur horri begira geratzen garela lur azpian zer ezkutatzen zaigun imajinatu ere egin gabe.
Eta beldur naiz, zentzurik zabalenean, ez ote den eguna helduko zeinetan gizartearen zati erdaldun horrek esango duen: -Tira, kokoteraino nago, ez dut euskara ikasiko. Ez dut nahi. Punto.
Orain arte zuzentasun politikoak tabu bihurtu du euskarari aurrez-aurre uko egitea, "konsentsu" moduko bat onartu dugu denok, dakigunok eta ez dakitenek.
Euskara saldu nahi dugu. Ondo. Eta inork erosi nahi ez badu?

gera gaitezen

Aitor — Wed, 04 Jun 2008 15:44:12 +0200

Eskerrik asko, Benito. Mezua bidali ondoren konturatu naiz okertu egin naizela linka egitean.

Normalizazio bidean

Benito — Wed, 04 Jun 2008 14:11:59 +0200

Ba hain zuzen ere, normalizazio bidean gaudelako ikusten dut hau guztia. Normalizazioak euskara ikasi-praktikatu-landu-erabili beharra dakar, eta hori ezin bada norbanakoaren esku soilik utzi, hori guztia errazten duten mekanismoak eta ingurunea behar ditugula begitantzen zait.

Arazoa zuek egin duzun galderan dago: Zelan aplikatu? Ez hainbeste aplikatu behar den ala ez. Zelan erraztu prozesu hauek guztiak? Erantzun batzuk dabiltza airean aspaldi.

Normalizazioak berak aurrera egiten duen neurrian ikas-prozesuak azkartu eta erraztu egiten dira. Inondik ere, Txepetxen ontziei buelta bat. Erabilerak motibazioa dakar, motibazioak ikastea eta erabiltzea... Igual esan beharko genuke erabiltzeak (eta ez ikasleak erabiltzea soilik, inguruak erabiltzeak ere bai) ikastea dakarrela. Ez dut ezer berririk esan dena dela, hala uste dut, murgiltzearen oinarria da hori azken batean.

Interesgarria era berean planteatzen duzuna. Euskara-irakaslearen papera. Cicerone funtzioa aitortzen diozu. Nik, beste buelta bat emango nioke, normalizazio-eragilea da. Hizkuntzaren erabilera normala "erakutsi", sustatu eta haren gainean lan egin beharko luke.

Baina hori ez da azken batean, metodologikoki, ikuspegi komunikatiboak aldarrikatzen duena? Bai seguruenik, baina irakasleak ere laguntzen dion ingurunea beharko luke kasu horretan, ezta?

Gera gaitezen

Benito — Wed, 04 Jun 2008 13:49:43 +0200

Hau da Gera gaitezen-en lotura: http://www.geragaitezen.com.
Oso interesgarria iruditu zait neuri ere, ikasle-praktikari jendeari begira adibidez, ezta?

Zuk planteatzen duzun

Aitor — Wed, 04 Jun 2008 13:13:16 +0200

Zuk planteatzen duzun inguruaren kontu horrek seguru balio duela hizkuntza estandar erabat normalizatu baten kasuan: errealitatea bera, ingurua sartzen da, nahi eta nahi ez. Baina hau erdi-normalizatuta dagoen euskara bezalako hizkuntza gutxitu baten kasura zenbateraino da aplikagarria? Ingurua datorkizu ala zuk zeuk joan behar duzu errealitate horren bila? Baikorragoa izan nahian, euskara irakaslearen rola, honen guztiaren erdian, cicerone edo bide-erakuslearena bezalakoa ikusten dut. Hau da, ikasleari erakustea (eta ez "irakastea" soil-soilik) non aurki ditzakeen ikaskuntza formalaz haraindiko baliabideak: eguneroko komunikabideetan, sarean, etxeko postontzira heltzen den propaganda, kaleko ormetan ageri den publizitatea, iragarkiak, deialdiak...; eguneroko mintzairan barneratu diren euskarazko hitzak ("bidegorria"...)Hau da, kalea ikasgelara ekarri edo ikasgela kaleraino luzatu.

Ez du honekin lotura zuzenik, baina hona ekarri nahi nituzke asteon izan dugun beste bi proiekturen berri: Alde batetik "gera gaitezen" ekimena http://www.karrajua.org/comment/reply/774/869#comment-869 eta

bestetik, "go-zoro" izenekoa http://www.gozoro.org/

Ikaslea ez, ingurua

Benito — Tue, 03 Jun 2008 18:43:41 +0200

Aipatzen duzunari eman nahi izan diot buelta azken batean. Kontua gehiago izan da "inguruak zertan laguntzen du ikasten?" "Ikasleak zer egin ahal du klasetik aparte ikasteko" baino.

Hain zuzen ere ikaslearengan uzten da sarri jarduera antolatutik kanpo ikasteko eta erabiltzeko ahalegina, ardura eta konpromisoa. Eta nik kontrakoa galdetu nahi izan dut: asumitzen badugu ikastea eta erabiltzea eginkizun soziala dela, ingurune sozialak zertan lagundu dezake? eta zer egokitzapen egin ahal dugu bertan orduan ikasi-erabili prozesuak sustatzeko?

Adibide tonto bat, paisaiarekin lotuta. Seguru nago gaur egun EHn gutxi izango direla "kalea" hitzak zer esan nahi duen ez dakitenak. Inguruak "irakatsi" du hori, edo, hobeto esanda, inguruak eragin du hori ikastea. Ikasle tipo zehatza izan barik, aparteko motibazio barik seguruenik, ikasteko mekanismo sinpleak ipini dira martxan. Badakit sinplekeria iruditu dezakeela, baina hortik tiratu egin daitekeela uste dut.

Azken batean, gero eta gehiago egiten da berba ikaskuntza desektrukturatuaz, deshierarkizatuaz, informalaz, serendipiaz eta halakoez. Ez da gauza berria bateko, betik egon da hor ("ikaskuntza naturala edo), eta besteko, irakaskuntza formala ordeztera ez dator ezer, baina uste dut argi dagoela ikaskuntza irakaskuntza-ingurunetik harago doala. Eta helduen euskalduntzea normalizazio prozesuaren partea izanda, euskara ikasteari buruz ikuspegi global hori geureganatzeko ahalegina egin beharko genuke seguraski. Hau da, "Klaseak zelan emango ditugu?" soilik galdetu beharrean, "nola lortuko dugu jendeak euskara ikastea, eta horretarako zenbat baliabide eta non dauzkagu?" planteatzera joko nuke.

Eta Ikasbilena hortik joan da neurri batean. Ikasbil denon eskura dagoen baliabidea da, ikasteko baliabidea, eta, seguruenik azterketak direla eta ez direla asteotan haren erabilera inoizko handiena izan da (neure suposizioa da hala ere, ez dakit seguru hala den, baina euro bat jokatzera ere ausartuko nintzateke).

Zer adieraz dezake honek? Aipatzen duzun ikasle tipo zehatz hori izan barik ere, egon daitezkeela ikaskuntza ahalbidetzen duten baliabide "sozialak". Kaleetako errotulaziotik hasita, ikaskuntzarako berariaz diseinatutako baliabideetaraino, Ikasbil bezala, edo zuen euskaltegiaren hau bezala (bide batez, txalotzeko modukoa, eta orain arte aipatu gabe!).

Kontua, ikuspegi hori geureganatzea batetik, eta identifikatzen eta pentsatzen jartzea bigarrengoz.

Beste bide batzuk ere egon daitezke: "hori ez da gure ardura" edo "hori ez da errentagarria" esatea adibidez. Edo "hori oso zaila da" ere bai, eta azken kasu honetan mahatsa eta azeriarena datorkit gogora.

Ikasle tipo jakin baten bila

aitor — Tue, 03 Jun 2008 17:27:02 +0200

Oso interesgarriak mezu honetan zein ikas-paisaiarenean, planteatzen dituzun gogoetak eta, are interesgarriagoak, galderak.

Gauza asko esan daiteke honen guztiaren inguruan. Nik lehenengo gogoeta bezala zera esango nuke: honek guztiak ikasle-tipo jakin bat eskatzen duela (aktiboa, autonomoa...) benetan ikasteko gogoa, bigarren hizkuntzan barneratzeko erabaki irmoa duena, inguruak eskaintzen dizkion aukera guztiak aprobetxatzeko asmoa duena ... Honelako zenbat ote ditugu gure euskaltegietan? Hauek etorri ala sortu egiten dira? Zenbateko ardura dugu irakasleok? "Gizarteak" gehitzekotan nengoen, baina baloiak eta ardurak kanpora jaurtitzea dela uste dut.

Bukatzeko galdera bat zuretzat, Benito: Zer esan edo iradoki nahi zenuen ikasbilen erabileraren igoerarekin?