My Language Notebook zerbitzuko Jim Morrisonek mezua bidali digu aste honetan bere zerbitzuaren berri eman eta proposamena eginez euskarazko edukiak bertan sortzeko. Berak egin digu adibidea gainera. Interneten aurkitu duen "lesson" zahar bat erabiliz honako hau sortu digu, adibidea izan da, besterik ez.

Atoan-en aspaldian eman genuen zerbitzu honen berri, dena dela, Jim-en ahaleginaren pagu modura, apur bat gehiago azaltzea merezi du.

MLN hizkuntza-ikasle eta irakasleei euren "lesson" eta oharrak egiteko aukera ematen die (lesson hori ez naiz itzultzen ausartzen, "ikasgaia" egokia ote?), hau da, esaldi edo hitz zerrendak, idatziz eta ahoz. Webgunean halako asko ikusiko dituzue hainbat hizkuntzatan.

Printzipioz MLN ordenagailura jaitsi eta bertan instalatzen den programa da,  momentuz Windows sistemetan baino ez dabil. Programa horretan zeure "lesson" edo oharrak sortu, sailkatu eta editatu ahal dituzu. Idatzizko testuak, itzulpenak eta ahozko oharrak eta gehigarriak. Eta bertan gorde.

Horrez gain behin eginda, gure lanak bere webgunearen bidez zabaldu eta partekatzeko aukera ere ematen digu, hau da, webgunera igo eta handik erakutsi munduari, ikasleei, ikaskideei edo irakasleei.

Bertatik erakutsi, edo norberaren blog edo webgunean txertatzeko modua ere badugu. Hemen duzue Jimek prestatu duen lagina adibidez.

Tresna interesgarria, apur bat mugatua akaso, baina euskarazko hitz, esamolde eta abarren zerrendak eta "lesson"ak munduari erakusteko polita. Animatu probatzera, ez da zaila eta.

XVII. mendean Lapurdin Axular eta enparauek gorpuztu zuten mugimenduari eman zaion izena hartuta, lagun batzuk dabiltza Interneten euskara eta euskal kulturaren dibulgazio lan interesgarria egiten. "Escuela de Sara" horrek adar batzuk ditu:

• Escuela de Sara bloga
• Gune bat Googlepages-en.
  
• Escuela de Sara - Cosas interesantes sobre el pequeño País del Euskera sare soziala Ning-en.
• Gune txiki bat Knol zerbitzuan
• euskaltzale.com webgunea (arazoak ematen dizkit kargatzeko).
• Hemen gune gehiago aipatzen dira, baina badirudi ez dabiltzala aktibo.
  

Euskal Herrian ohi dugun bezala, ez dute informazio handirik ematen proiektu honen atzetik dauden pertsonez, hau da aurkitu dugun bakarra:

Somos un grupo de gente que trabaja desinteresadamente por dar a conocer nuestra cultura e historia sin caer en milenarismos, falsos mitos, pseudoromanticismo, ni extremismos de ningún tipo. Pretendemos ser una fuente fiable y verificable, en constante cambio y mejora.

Eta zer eduki jarri dizkigute eskura?

Honez gero konturatu zaretenez, gaztelaniazko testuak eta materialak dira nagusi, gaiak hizkuntzalaritza, mitologia, etnografia, literatura... Euskara ikastaro bat ere badugu, aurretik beste batek egindako baten egokitzapena egin dute hain zuzen ere. Oro har, eurek sortu baino testuak eta baliabideak jaso eta ekarri egiten dituztela dirudi.

Edonola ere, asmoa gehien bat euskararen inguruko dibulgazio lana egin eta mito eta topiko batzuk argitzea edo zehaztea dutela dirudi. Momentuz, Menéamen lortu dute oihartzuna.

Sarean ondo banatuta daukagu proiektu hau beraz, eta eduki baliagarri batzuk ere baditugu hor, gehien bat hizkuntzari buruzko dibulgazioari begira. Azken batean hizkuntza ikastearen barruan haren testuinguru kulturalera hurbiltzea gero eta gehiago kontsideratzen da landu beharreko atala. Eta testuinguru horren barruan hizkuntzaren historia eta kulturaren ezaugarriak egonda, testu hauek ez zaizkio txarto etorriko euskara ikasteari ekin dionari.

Duela aste batzuk Euskeraikasi blogaren berri eman genuen Atoanen, fakturak euskaraz jasotzeko jarraibideak ematen zituen mezu landu baten harira, gerora sarean arrakastatsu suertatu dena.

Lehengo egunean blogaren egilea gurekin jarri da harremanetan asmoaren berri emateko. Lander Bilboko euskara irakaslea da, eta blogaren bidez aspaldian darabiltzan kezka eta asmoa bideratu nahi izan ditu: euskara ikasteko ez ezik, euskara praktikan erabili eta sustatzeko balio duten material eta aktibitate didaktikoak sortzea.

Bere hitzetan:

Batetik, helburu didaktikoa. Hau da, ikasleak lexiko, aditz forma eta egitura jakin batzuk ikastea.

Ikusi eta ikasi. Hori da ikaslearen egitekoa. Baina ariketa hauek, beste ariketek ez duten alderdi praktikoagoa dute; egunero, euren bizitza errealean egin beharrekoan euskara topatzea. Ikasitakoa gogorarazi eta BENETAN memorizatzen laguntzea.

Ikasketa prozesua euskaltegian edo etxerako lanetan bukatzen bada, ikasketa prozesua bera, urteetan luzatu daiteke eta nabariki zaildu gainera.

Hartara, material didaktiko osagarria -berak deitzen dion bezala- blogean plazaratzen hasi da, gehien bat zerbitzu desberdinen erabileran euskara sustatzen eta laguntzeko tresnak eta gidak ditugu.

Ariketa praktikoa proposatzeaz gain, haiek euskararen demanda izatera igaro daitezke. Eurentzat lagungarriak diren tresnak izateaz gain, euskararen alde egin dezakete.

Asmoen azalpena blogean bertan daukazue:  Material didaktiko osagarria erabiltzeko helburu eta arrazoiak.

Landerren ekimenak pozteko arrazoi bi ematen dizkigu: batetik, irakasle batek bere lana eta materialak besteokin partekatzeagatik, eta bestetik, irakasle baten ikuspegitik HEAn euskara ikaskuntza hutsetik harago eramateko plazaratu duen kezka eta ahaleginagatik.

Animoa bada, eta ea norbait gehiago ere animatzen den gauzak zabaltzen eta hizkuntzaren ikuspegi horri buelta pare bat gehiago ematen.

Egunero sortzen dira hainbat web aplikazio, Interneten mila gauza desberdin egin eta konpartitzeko. Wwwhat's New bloga sarritan aipatu dugu hemen edo Atoan-en, izan ere horrelako aplikazioen berri izateko iturri onenetako bat da, Diego Polo egileak han eta hemen bildu eta ederto komentatuta ekartzen dizkigu egunero.

Gaurko labekadan hain zuzen ere sinplea dirudien aplikazioa erakutsi digu: Layers.com. Sinplea ideia, funtsean webgune batean oharrak, argazkiak eta bideoak erantsi eta web orri horren zeure bertsio osatua egin eta publikatu ahal duzu. Web semantikoaz eta web bertikalaz mintzo dira Layers.com-eko egileak. Hala izango da, baina, lehenengo kolpe batean, aukera sorta handia zabaldu dutela begitandu zait.

Zer egiten da Layer.com horretan bada?

• Horrelako aplikazioetan ohikoa dena: joan, erregistratu, eta kontu bat zabaldu.
• Bookmarklet-en bidez funtzionatzen du. Beraz, ematen dizuten esteka zure nabilgatzailearen barran kokatu behar duzu. Badakizue zertaz ari naizen? Galdetu bestela.
• Nahi duzun orrira nabigatu, behin han zaudela, orri horren gainean layer ("layer" euskaraz "geruza" itzul dezakegu) bat egin nahi baduzu, klikatu nabigatziaileran botoian eta segidan (beno, apur bat itxaron behar da), menu bat zabalduko zaizu.
• Aukeratu testuaren pasarteak eta gehitu oharrak. Oharretan bideoak eta argazkiak ere txertatu ditzakezu.
• Kokatu ondo oharrak, gorde zure "geruza" eta publikatu.

Askok nahiago izango duzue ikustea azaltzea baino. Proba bat egin dut Argia.com-en Pello Zubiriak publikatu duen artikulu honekin, Transito Amaguaña indigena ekuatoriarrarren heriotzaren harira idatzia. Saiatu naiz artikulua irakurtzeko laguntza eta gida ematea balizko ikasle bati. Proba baino ez da, beraz ez zaitezte hasi aizkora didaktikoak zorrozten. Hemen daukazue: http://layers.com/bontxi/305.

Hobetzeko batzuk dauzka layer.com horrek duda barik: oharrak bilduta edo zabalik erakusteko aukera, testuaren erreferentzia argiago erakustea, disenua eta kolorea, oharretan iruzkinak gehitzeko aukerak... Baina ez diezaiegun meritua kendu hasi berriei, ez dute merezi eta. Sinpletasunetik imaginatu eta espero ezin daitezkeen ideien esparru ikaragarria zabal dezakeen beste aplikazio bat da eta. Adibidez:

• Hiztegi lagungarria eskaintzeko erabili (Aizu! edo HABE aldizkariek egiten duten bezala, baina alboan edo azpian jarri beharrean testuaren gainean bertan).
• Pasarte edo testu zatiei buruzko iruzkinak, galderak edo zer eginak plazaratu
• Loturak gehitu informazio osagarrira, baliabideetara, ariketetara...
• Testu idatzien edo weborri osoen zuzenketa edo ebaluazio oharrak txertatu.
• Itzulpenak, parafrasiak, zer eginak txertatu.
• Zirriborroak komentatu eta eztabaidatu.
• Kolaboratiboa da, hau da, askoren artean editatu daiteke layer bat (hala iruditu zait behintzat), beraz, web orri baten gainean zer egin desberdinak banatu daitezke pertsona desberdinen artean.
• Atazak, zer eginak edo ariketak aurkeztu eta eskatzeko.
• Webgune batean zer dagoen azaltzeko, tutorial modura edo.
• ... eta okurritzen zaizuen beste guztia.

Aukera didaktiko-pedagogiko eta sozial handiak zabaltzen dituen beste aplikazio bat beraz, orain kontua, beti bezala, aplikazio horiek aurkitzea eta erabiltzea da. Tresnak berez tresna baino ez baitira azken batean.

Ez da lehenengo aldia Josi Sierraren lana hona ekarri duguna. Komunikazioan ikasle nekaezina (bienke!), poliblogaria eta bideogilea gure Josi. Aspaldian eman zigun proiektu honen berri, eta lehengo maiatzaren 19an aurkeztu zuen Galdakaon, bere herrian.

Kamera eskuan, 36ko gerraren lekukoen bidez oroimen historikoa berreskuratzeko lana egin du egitasmo pertsonal honetan, ilusioz eta gogoz, ondo dakigu ezagutzen dugunok. Eta lanaren fruitua guztion eskura jarri du sarean gainera. Orduko bizipenak kontatzen dizkiguten pertsona arrunten ahozko testigantzak bideoan. Memoria historikoa berpizteko ez ezik, ahozko euskararen dokumentu ugari ere ekarri dizkigu, duda barik, euskararen ikas-irakaskuntzan interesgarri bezain baliagarri egin ditzakegunak.

Dokumentu eta informazio gehiena Udaberri galdua blogean publikatzen du Josik. Horrez gain, blip.tv zerbitzuan Udaberri galdua kanala zabaldu du bideoak kalitate onean publikatzeko. Gogoratu blip.tv-k bideoak jaisteko aukera ere ematen duela. Horrez gain, blogean elkarrizketatuko pertsonen zerrenda eta erabilitako galdetegia ere jarri dizkigu eskura.

Lan ona, eta gainera gustuz eta maitasunez eginda (ondo dakigu, jakin).  Aupa Josi eta ondo pasa igandean.

Ez da berria, duela hilabete batzuk ipini zen abian Spotify zerbitzua. Zer den? Interneten zuzenean musika entzuteko aukera ematen duen zerbitzua. Eta katalogo zabal-zabala dago benetan, izan ere, inbentoaren atzetik musika industriako marka handiak daude. Beraz, Internet eta musika hitzekin batera agertzen diren susmoak, beldurrak eta polemiketatik libre egon beharko luke.

A, baina orduan musikari famatuen musika baino ez da egongo, gurea ezer ez. Ez pentsa, sartu eta Euskal Herriko musika ere ugari dago, hemengo disketxe batzuk ere apuntatu direla ematen du. Alegia, dena ez, baina euskarazko musika asko, eta klasiko gehienak ditugu hor, gure klaseetan erabili ohi ditugun horiek hain zuzen ere: Itoiz, Benito Lertxundi, Mikel Laboa, Oskorri, Su ta Gar eta abar. Bilatu baino ez da egin behar.

Eta erabiltzeko zer egin behar da?

1. Zerbitzuaren orrira joan eta logeatu. Oraingoz gonbidapenen bidez baino ezin da sartu. Dena dela, gonbidapenak lortzea ez da zaila izaten. Dagoeneko izena emanda dagoen erabiltzaile bati eskatu, edo bestela sarean ere aurkituko duzue modua erraz asko.
2. Programa jaitsi eta instalatu. Mac Os eta Windows-erako bertsioak baino ez daude oraingoz. Linux-en Wine programaren bidez instalatu behar da.
3. Programa abiarazi eta hasi musika entzuten.

Aukera interesgarri batzuk ditu, musika zerrendak egin eta partekatu, kantuen link-ak bidali (baina entzuteko programa instalatuta eduki behar da). Katalogo interesgarria euskaraz ere, eta momentu batean kantu baten bila bagabiltza baliagarria izan daiteke.

Zerbitzua doan da oraingoz, publizitatea sartzen ari dira, eta gerta daiteke entzunaldi baten erdian iragarki bat entzun behar izatea, baina oraingoz ez da oso agresiboa izaten. Ordainduzko kontua hartuz gero, publizitatea kendu egiten dute. Hori bai, entzuteko Internet-era konektatuta egon behar da, eta klasean ez dugu izaten., erremedioren bat badago hala ere..

Dena dela, badira beste leku batzuk musika ezaguna entzun eta jaistea ahalbidetzen dutenak: goear, deezer, grooveshark... Eta beste bide batzuk ere bai, Interneten apur bat ibili denak berehala ezagutzen dituenak eta hemen zertan aipatu ere ez daudenak, ezta?

Ausartzen/animatzen bazarete hemen dituzue euskaltegiko klasikoen link batzuk:

• http://open.spotify.com/track/3rUVHzu0cA3KhybQ26WvcI
• http://open.spotify.com/track/7sUUEPE8n8ZJ4zQ8dBXKAZ
• http://open.spotify.com/track/27R6wXLwYV8EeQSRq3oH7n
• http://open.spotify.com/track/2xgDzeYnyf2XO7JUc6LFqR

Egun batean euskara ikaslearen hit parade-a egin beharko dugu.

Aspaldian ez nenbilen teknoendredatzen, eta aste honetan poguerpoin bat egin behar izan dudala, gogoratu dut aspaldian agertu zela aurkezpenak egiteko tresna bat interneten, halako diapositiba emanaldi linealak barik, pantailan panel handi batean bezala objektuak kokatu eta batetik bestera saltoak emanez eta zoom-aren bidez hurreratu eta urruntzen ditu objektuak.

Aurkezpenei dinamika, estilo eta itxura berria bezain erakargarria eta liluragarria (hasieran behintzat) ematen dizkio tresna honek. Prezi deitzen da proiektua, luzaro egon da proba-fasean, baina duela gutxi zabaldu dute zerbitzua eta orain edonork erabiltzeko moduan dago.

Zertan da?

Esan dugun bezala, zoom-arekin eta panelean batetik bestera nabigatzen egiten dira aurkezpenak, ez diapositiba bat bestearen atzetik.

Hasieran kostatzen da edizioak zelan funtzionatzen duen ulertzea, ikuslearentzat ere harrigarria eta zorabiagarria ere bai izan daiteke hasieran, baina apur bat jolastuta berehala ikasten da. Hala ere, komenigarria da lehenengo aurkezpen batzuk ikustea eta beraietan zehar nabigatzea, gero tutorialak eta laguntza ikustea (ingelesez baino ez oraingoz), eta gero probatxo batzuk egitea. Emaitzak, irudimen apur batekin oso erakargarriak izan daitezke.

Aurkezpenak erakusteko aukera desberdinak daude:

• Internet-en bidez zuzenean erakustea. Nahikoa da aurkezpen bakoitzaren loturara joatea eta ikustea.
• Ordenagailuan kargatuta. Behin aurkezpena amaituta, aukera ematen dizute aurkezpena eta erreproduktorea jaisteko (Windows eta Mac-erako soilik oraingoz), eta bertan sartu eta behar duzun lekura eramateko (klasera adibidez).
• Beste orri batean enbotatuta. Trukotxo batekin erraza da. Hemen behean egin dugu adibidez.

Zer egin behar den?

1. Prezi.com-era joan eta erregistratu. Ohi den bezala eposta helbidea eta erabiltzaile izenarekin (badakizue nickdutnik) nahikoa da.
2. Hasi aurkezpenak egiten.

Gauza batzuk aintzat hartzeko:

• Funtzio gutxi ditu oraingoz, behin aurkezpena hasita ezin da letra tipoa, kolorea edo itxura aldatu adibidez, baina eskaintzen dituen plantilak nahikoa txukunak dira. Era berean badirudi nabigatzailearekin eta edizioan huts teknikoren bat dagoela oraindik, ez larria baina.
• Aurkezpena egiteko "bide" bat markatu ahal duzu eta hurrenkera horretan erakutsi, hala ere, ikusleak aukera dauka denbora guztian dena ikusteko eta zoom-arekin atzera eta aurrera ibiltzeko berak nahi duen lekutik.
• Argazkia, bideoak eta dokumentuak ere txertatu daitezke aurkezpenetan eta haietan zehar gora, behera, atzera eta aurrera nabigatu.

Ni probatzen ibili naiz. Hizkuntza-kontuekin jolasten, burua eta irudimena asko nekatu barik (ideia nahiko klasikoa egia esanda, bistan da)  beheko dibertimendu hau irten zait. Itxura indartsua, atzeko ideia euskal folklorea kasik:

Aurkezpenaren helbidea: http://prezi.com/62272

Euskarazko ikus-entzunezko ekoizpena sano ugaldu da duela 25 urtetik hona. Gogoan dauzkagu askok oraindino orduko urritasunak: materiala bera, eta banatzeko eta ikusteko teknologiarenak.

Hizkuntzaren ikas-irakaskuntzan ez dago dudarik multimedia produkzioa baliabide eta lagungarri estimatua dela eta zenbat eta gehiago, ugariago, eskuragarriago, eguneratuago eta biziago hobeto.

Ikusezazu.com horretan laguntzera dator hain zuzen ere. Euskarazko filme, dokumental, telesail eta edozertariko bideo-ekoizpenak batu, eta sarean ikusteko zein jaisteko eran ipini dizkigute. Ez daude denak noski, baina biltze-lana ez da gelditzen eta aurrera doaz. Gainera kolaboraziorako atea irekita daukate.

Hiru kategoria nagusitan paratu dizkigute bideoak: filmak, telesailak eta dokumentalak. Iturriak desberdinak dira: telebistatik grabatutakoak, DVDen "ripeoak"... Bideoak interneten dauden zerbitzu batzuen bidez ematen digute aukera ikusteko eta jaisteko: GoogleVideo eta gehien bat Megavideo.

Megavideo Megaupload zerbitzuaren adarra da. Azkenotan modan ipini dira deskarga zuzenetako zerbitzuak (Rapidshare, Mediafire...). Filmak, musika eta halakokak partekatzeko P2P sareei lekua kentzen ari dira azkenotan berauek. Edozelan ere fitxategi handiak partekatzeko, banatzeko eta zabaltzeko aukera onak izan daitezke.

Esan bezala, bideo bakoitza online ikusi ahal duzue, ordenagailura jaitsi (gehienak), edo zuen blog-webgunean enbotatu ere bai, hemen bezala:

Beraz, bideo euskarrian publikatutako zerbaiten bila bazabiltzate klaserako, ikasteko, praktikatzeko edo besterik gabe, gozatzeko, Ikusezazu.com-en bilatu badaezpada.

Espero dezagun honelako webguneek izaten dituzten arazo legal-legalistekin topo ez egiterik. Euskarazko edukien banaketa eta zabalkundea horrelako saltsen gainetik egotea komeni dela uste dugu askok.